Een renovatieproject staat of valt grotendeels met de voorbereiding, nog voordat de eerste voorhamer wordt opgepakt. De materiaalkeuze, de planning van de werkzaamheden en de naleving van de regelgeving bepalen het eindresultaat veel meer dan het totale budget. Wie thuis aan de slag gaat zonder deze technische aspecten goed te beheersen, loopt het risico op extra kosten, gebrekkig werk of administratieve obstakels die zelfs een vakman niet altijd kan oplossen.
Omrekeningsfactor voor elektriciteit en herziening van het energielabel vóór de werkzaamheden
De omrekeningsfactor voor elektriciteit bij de berekening van het DPE is gewijzigd van 2,3 naar 1,9. Dat maakt een groot verschil voor eigenaren van woningen die elektrisch worden verwarmd: sommige woningen gaan van energielabel F naar E zonder dat er ook maar één muur is aangepakt.
Controleer voordat u aan een energierenovatie begint of uw energielabel door deze nieuwe factor is veranderd. Een woning met label E heeft andere renovatieprioriteiten dan een woning die label F of G heeft behouden. Het isoleren van een ongebruikte zolder blijft bijvoorbeeld zinvol, maar het rendement op de investering verandert als het oorspronkelijke DPE-label is aangepast.
We raden aan het DPE opnieuw te laten berekenen voordat u een renovatieprogramma goedkeurt. Met een actueel energielabel voorkomt u dat de werkzaamheden worden afgestemd op verouderde gegevens, waardoor de keuze van isolatiematerialen en de dimensionering van het verwarmingssysteem verkeerd kunnen uitvallen.
De planning van een renovatieproject wordt nauwkeuriger wanneer u de werkzaamheden op Mulot Bricole raadpleegt, waar de ingrepen per onderdeel worden toegelicht.
Verplichte energieaudit: bij verkoop en voor gesubsidieerde renovatie zijn verschillende documenten nodig
Sinds 1 januari 2025 is een verplichte energieaudit bij verkoop vereist voor woningen met energielabel E, naast de woningen met label F en G waarvoor deze verplichting al gold. De verplichting geldt voor vrijstaande woningen en gebouwen die één eigenaar hebben, maar niet voor afzonderlijke appartementen die in mede-eigendom worden verkocht. Volgens de planning gaat de verplichting de komende jaren ook gelden voor woningen met energielabel D.
Er bestaat vaak verwarring over het volgende: de audit voor de verkoop van een woning is niet hetzelfde als de audit die als basis dient voor een grootschalige renovatie die met MaPrimeRénov’ wordt gefinancierd. De eerste informeert de koper, zonder dat die verplicht is de aanbevolen werkzaamheden uit te voeren. De tweede maakt deel uit van een begeleid traject en dient als technische basis voor het project.
Een energieaudit voor de verkoop vervangt niet de stappen die nodig zijn om renovatiesubsidie aan te vragen. Koopt u een woning met energielabel E waarvoor de verkoper al een audit heeft laten uitvoeren, dan moet u waarschijnlijk een tweede audit laten opstellen, afgestemd op uw renovatieplan, om aanspraak te kunnen maken op financieringsregelingen.
MaPrimeRénov’ en grootschalige renovatie: voorwaarden voor het begeleidingstraject
De regels voor MaPrimeRénov’ zijn aangescherpt om huishoudens aan te moedigen te kiezen voor totaalprojecten in plaats van afzonderlijke maatregelen. Een grootschalige renovatie vereist nu begeleiding door Mon Accompagnateur Rénov’, een erkende contactpersoon die het project van de ontwerpfase tot de oplevering begeleidt.
Deze voorwaarde verandert de manier waarop u een renovatie plant. Voorheen kon een eigenaar eerst de muren isoleren, daarna de ramen vervangen en vervolgens de cv-ketel vernieuwen, met voor elke stap een afzonderlijke subsidieaanvraag. Deze aanpak met losse maatregelen past steeds minder goed binnen de regeling.
Een grootschalig renovatieproject moet meerdere onderdelen tegelijk omvatten:
- Thermische isolatie (muren, dak en beganegrondvloer) in combinatie met aanpassing van de ventilatie. Isoleren zonder ventileren verslechtert namelijk de binnenluchtkwaliteit en bevordert schimmelvorming
- Vervanging van het verwarmingssysteem, afgestemd op het werkelijke warmteverlies na de isolatie en niet op dat van de oorspronkelijke woning
- Buitenschrijnwerk dat past bij het beoogde isolatieniveau. Standaard dubbel glas is zelden voldoende als de muren aan de buitenkant worden geïsoleerd met een R-waarde van meer dan 4
Het totale budget stijgt, maar de subsidies ook. We zien dat huishoudens die dit begeleide traject volgen, aanzienlijk betere energieresultaten behalen dan huishoudens die de maatregelen één voor één uitvoeren.
Technische volgorde van renovatiewerkzaamheden: de planning die herstelwerk voorkomt
De volgorde van de werkzaamheden bepaalt de uiteindelijke kwaliteit van het project. Als u twee onderdelen omdraait, kan het nodig zijn om al afgerond werk opnieuw uit te voeren, met extra kosten en vertraging tot gevolg.
De technische planning volgt een logische volgorde: van de buitenschil naar binnen:
- Eerst de ruwbouw en de constructie (herstel van de fundering, openingen in dragende muren, dakconstructie): deze werkzaamheden veroorzaken trillingen en stof, die niet samengaan met reeds aangebrachte afwerkingen
- Daarna het gebouw wind- en waterdicht maken (dak, ramen en afdichting): zolang het gebouw niet gesloten is, kunnen isolatiemateriaal aan de binnenkant en gipsplaten vochtig worden
- De technische installaties (elektriciteit, loodgieterswerk en mechanische ventilatie) aanleggen voordat de wanden worden gesloten: kabels en leidingen door gesloten wanden trekken, vereist sleuven en herstel van het pleisterwerk
- Tot slot isoleren, wanden plaatsen en afwerken: schilderwerk, vloerbedekking en wandtegels komen aan bod wanneer er geen zware werkzaamheden meer in de ruimtes plaatsvinden
Een veelvoorkomende valkuil: de keuken of badkamer bestellen voordat de leidingen zijn aangelegd. De plaats van de wateraanvoer, afvoerleidingen en stopcontacten bepaalt waar de meubels kunnen komen. Controleer de technische plannen voordat u bij de keukenleverancier tekent om lastminuteaanpassingen te voorkomen.
Offertes en vakmensen: controlepunten vóór ondertekening
Een renovatieofferte moet de materialen vermelden aan de hand van de referenties van de fabrikant, de hoeveelheden en de verwerkingsvoorschriften. Een vage omschrijving als ‘zolderisolatie, levering en plaatsing’ maakt het onmogelijk om twee offertes te vergelijken of bij de oplevering te controleren of het werk aan de eisen voldoet.
Controleer of de aannemer de RGE-erkenning (Reconnu garant de l’environnement) heeft als u subsidie wilt aanvragen. Zonder RGE-kwalificatie van de aannemer wordt de aanvraag voor MaPrimeRénov’ afgewezen. Controleer deze certificering in het officiële register en vertrouw niet alleen op het visitekaartje.
De laagste prijs zegt niets over de kwaliteit. Vergelijk de offertes onderdeel voor onderdeel: de dikte en warmteweerstand van het isolatiemateriaal, het type luchtdichtingsmembraan en het merk en de AEV-classificatie van het buitenschrijnwerk. Deze technische specificaties maken het verschil tussen werk dat lang meegaat en een renovatie die na een paar winters alweer moet worden aangepakt.
Een geslaagd renovatieproject begint met een betrouwbare nulmeting, een zorgvuldige planning en goed onderbouwde materiaalkeuzes. Door de recente wijzigingen in de regelgeving, met name rond de energieaudit en de voorwaarden van MaPrimeRénov’, is een goede voorbereiding nog belangrijker geworden dan de uitvoering zelf.
